Nghiện ma túy không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến
bản thân người nghiện mà còn ảnh hưởng lớn đến cộng đồng.
Ma túy và Nghiện ma túy
Ma túy được hiểu một cách chung nhất là các chất gây nghiện có nguồn gốc tự
nhiên hoặc nhân tạo, khi đưa vào cơ thể sống có thể làm thay đổi một hay nhiều
chức năng tâm - sinh lý của cơ thể. Sử dụng ma túy nhiều lần sẽ bị lệ thuộc cả
về thể chất lẫn tâm lý, gây hậu quả nghiêm trọng cho cá nhân, gia đình và xã
hội.
Nghiện ma túy là một tình trạng bệnh mạn tính của não bộ, tương tự như các bệnh
mạn tính khác. Nghiện ma túy cần phải được chẩn đoán và có thể kiểm soát được.
Nghiện ma túy có thể được mô tả như là người bệnh “buộc tìm kiếm và sử dụng ma
túy, bất chấp những hậu quả tiêu cực cho sức khỏe và xã hội liên quan đến việc
sử dụng ma túy”.
Nghiện ma tuý có thể tác động nghiêm trọng đến bản thân, gia đình và bạn bè
người nghiện. Đối với người nghiện ma túy, thông thường mọi suy nghĩ của họ đều
chỉ là về ma tuý. Người nghiện rất khó kháng cự lại sự cám dỗ của ma tuý, và
điều này dẫn đến sự thay đổi trong tính cách của họ. Ma tuý cũng có thể làm
thay đổi hành vi của con người, cũng như cách người đó suy nghĩ và cảm nhận.
Thực tế, có nhiều người nghiện bị trầm cảm, kích động và dễ giận dữ, gây mâu
thuẫn và bất hòa với gia đình và bạn bè.
Nhiều người nghiện sẽ làm bất cứ điều gì để có ma tuý; có thể
bán đồ dùng cá nhân, lấy tiền từ bạn bè và gia đình, cờ bạc, trộm cắp hoặc hành
nghề mại dâm, khiến người thân trong gia đình mất lòng tin và có thể dẫn đến
những mâu thuẫn nghiêm trọng trong gia đình. Nhiều người nghiện sẽ không quan
hệ với bạn bè, đặc biệt là những người bạn không sử dụng ma tuý.
Người nghiện rất khó tập trung vào công việc và học tập, kết quả là, nhiều
người bị mất việc làm dẫn đến mất thu nhập. Điều này có thể gây ra những hành
vi tiêu cực hơn (như buôn bán và vận chuyển ma tuý trái phép) khi họ cố gắng
kiếm tiền để mua ma tuý.
Khi người bị nghiện ma túy có nguy cơ cao bị mắc bệnh do liên quan đến sử dụng
ma túy, heroin gây ra những hậu quả lâu dài cho sức khoẻ, mắc các bệnh như HIV,
viêm gan B, C… bị sốc thuốc có thể bất tỉnh hoặc tử vong…
Các tác hại cụ thể
Tác hại đối với cơ thể:
- Đối với hệ hô hấp: Các chất ma túy kích thích hô hấp gây tăng tần số thở
trong thời gian ngắn, sau đó sẽ gây ức chế hô hấp, nhất là khi dùng quá liều.
Nhiều trường hợp ngưng thở nếu không cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong, đôi
khi ngưng thở rất đột ngột.
Ngoài ra, sau khi dùng ma túy (nhất là cocaine) có thể gây phù phổi cấp, tràn
khí màng phổi, tràn khí trung thất, xuất huyết phế nang, viêm tiểu phế quản tắc
nghẽn, viêm phổi, lên cơn hen phế quản...
- Đối với hệ tim mạch: Các chất ma túy sẽ kích thích làm tăng nhịp tim, ảnh
hưởng trực tiếp lên tim, gây co thắt mạch vành tạo nên cơn đau thắt ngực, nặng
hơn có thể gây nhồi máu cơ tim. Chúng cũng là nguyên nhân của các rối loạn nhịp
đe dọa tính mạng người dùng ma túy. Ngoài ra còn gây nên tình trạng co mạch làm
tăng huyết áp.
- Đối với hệ thần kinh: Ngoài tác dụng kích thích thần kinh giai đoạn đầu gây
hưng phấn, sảng khoái, lệ thuộc thuốc…, cũng có thể gây các tai biến như: co
giật, xuất huyết dưới nhện, đột quị...
- Đối với hệ sinh dục: Người nghiện ma túy dẫn đến khả năng tình dục suy giảm,
và vẫn kéo dài ngay cả khi ngưng dùng thuốc một thời gian khá lâu. Thậm chí,
nếu nam giới dùng ma túy trong thời gian dài sẽ dẫn đến bất lực. Còn ở phụ nữ
sẽ bị rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, rong kinh, tăng tiết sữa bất thường và vô
sinh.
Ngoài ra, người dùng ma túy còn phải chịu những tác hại khác như: hoại tử tế
bào gan, ảo thính, ảo thị...
Tiêm chích ma tuý dùng chung bơm kim tiêm không tiệt trùng dẫn đến lây nhiễm
viêm gan vi rut B, C, đặc biệt là HIV (dẫn đến cái chết). Tiêm
chích ma tuý là một trong những con đường lây nhiễm HIV phổ biến nhất tại Việt
Nam. Người nghiện ma tuý có thể mang vi rut HIV và lây truyền cho vợ/bạn tình
của con cái họ.
Ảnh hưởng đến các mối quan hệ:
Ma tuý làm huỷ hoại sức khoẻ, làm mất khả năng
lao động, học tập, làm cho thần kinh người nghiện bị tổn hại.
Nghiện ma túy dễ dẫn đến thoái hoá nhân cách,
rối loạn hành vi, lối sống buông thả, dễ vi phạm pháp luật. Mất lòng tin với
mọi người, dễ bị người khác lợi dụng, học tập giảm sút hoặc bỏ học, ảnh hưởng
đến tương lai tiền đồ, nếu đã có việc làm thì dễ bị mất việc làm.
Bên cạnh đó, người nghiện ma thúy còn mâu thuẫn
và bất hoà với bạn bè, thầy cô giáo và gia đình.
Ma tuý còn gây tác hại lâu dài cho con cái, nòi
giống: các chất ma tuý ảnh hưởng đến hệ thống hoocmon sinh sản, làm giảm khả
năng sinh hoạt tình dục, ảnh hưởng đến quá trình phân bào hình thành các giao
tử, tạo cơ hội cho các gien độc có điều kiện hoạt hoá, dẫn tới suy yếu nòi
giống.
Ảnh hưởng đến gia đình:
Người nghiện ma túy làm tiêu hao tiền bạc của
bản thân và gia đình. Nhu cầu cần tiền để mua ma tuý của người nghiện là rất
lớn, vì vậy khi lên cơn nghiện người nghiện ma tuý có thể tiêu tốn hết
tiền của, tài sản, đồ đạc của gia đình vào việc mua ma tuý để thoả mãn cơn
nghiện của mình, hoặc để có tiền sử dụng ma tuý, nhiều người đã trộm cắp, hành
nghề mại dâm, hoặc thậm chí giết người, cướp của.
Sức khoẻ các thành viên khác trong gia đình giảm
sút (lo lắng, mặc cảm, ăn không ngon, ngủ không yên...vì trong gia đình
có người nghiện)
Gây tổn thất về tình cảm (thất vọng, buồn khổ,
hạnh phúc gia đình tan vỡ, ly thân, ly hôn, con cái không ai chăm sóc...)
Gia đình tốn thời gian, chi phí chăm sóc và điều
trị các bệnh của người nghiện do ma tuý gây ra.
Ảnh hưởng đến xã hội:
Gây mất trật tự an toàn xã hội, gia tăng các tệ
nạn xã hội: Lừa đảo, trộm cắp, giết người, mại dâm, băng nhóm...
Ảnh hưởng đến đạo đức, thuần phong mỹ tục lâu
đời của dân tộc. Làm giảm sút sức lao động sản xuất trong xã hội. Tăng chi phí
ngân sách xã hội cho các hoạt động ngăn ngừa, khắc phục, giải quyết các
hậu quả do ma tuý đem lại.
Ma tuý còn là nguồn gốc, là điều kiện nảy sinh,
lan truyền đại dịch HIV/AIDS (một hiểm hoạ toàn cầu chưa có thuốc chữa...Hiện
nay nước ta có khoảng 130.000 người nhiễm HIV/AIDS thì 75% là do tiêm chích ma
tuý.
Ảnh hưởng đến giống nòi, suy yếu giống nòi: do
các chất ma tuý ảnh hưởng đến hệ thống hoocmon sinh sản, làm giảm khả năng sinh
hoạt tình dục, ảnh hưởng đến quá trình phân bào hình thành các giao tử, tạo cơ
hội cho các gien độc có điều kiện hoạt hoá, dẫn tới suy yếu nòi giống. Những
đứa trẻ được sinh ra từ cha mẹ bị nghiện ma túy sức khỏe kém, dặt dẹo…
Hà Anh
Nguồn: https://bvhttdl.gov.vn/tac-hai-cua-ma-tuy-den-ban-than-va-cong-dong-10384.htm