Ngày 11/11, Sở LĐTBXH tỉnhThanh Hoá đã
phối hợp với Toà án nhân dân tỉnh Thanh Hoá đã tổ chức Hội nghị trao đổi kinh
nghiệm về xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở
cai nghiện bắt buộc.
1. Thanh
Hoá có 7.468 người nghiện ma tuý
Trong
những năm qua, Thanh Hoá đã triển khai thực hiện Nghị định số 221/2013/NĐ-CP đã
đạt được nhiều kết quả nổi bật trong công tác cai nghiện ma tuý, đặc biệt là
trong công tác thực hiện biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện
bắt buộc. Bên cạnh đó vẫn đang còn những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ…
Theo
số liệu thống kê, trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá có 7.468 người nghiện ma tuý có
hồ sơ, trong đó có 6.732 người nghiện đang sống ngoài cộng đồng, 576 người đang
cai nghiện tại cơ sở cai nghiện của tỉnh, 160 người nghiện đang bị giam giữ tại
Trại tạm giam Công an tỉnh. Thành phần người nghiện ma tuý đang sống ngoài xã
hội bao gồm học sinh, sinh viên, cán bộ công chức, công nhân, nông dân, và số
lao động tự do nghiện may tuý chiếm đa số đến 67,75% với 4.561 người… Lứa tuổi
nghiện ma tuý từ 16 đến 18 tuổi có 225 người, chiếm 3,34%, từ 18-30 tuổi có
2.705 người, chiếm 40,18%, trên 30 tuổi chiếm 56,48% với 3.802 người nghiện.
Người nghiện ma tuý đã có ở cả 27/27 huyện thị, thành phố và ở 561 xã, phường,
thị trấn.
Giám
đốc Cơ sở cai nghiện số 1 Thanh Hoá, ông Lê Chí Cường cho biết: “Theo khảo sát,
hiện nay số người nghiện ma tuý tổng hợp dang đá trên địa bàn toàn tỉnh khoảng
1.017 người, chiếm 15,1% tổng số người nghiện ma tuý toàn tỉnh. Hiện nay, người
nghiện sử dụng ma tuý tổng hợp, nhất là dạng “đá” đang có xu hướng gia tăng
trong giới trẻ, một số bộ phận thanh thiếu niên cho rằng sử dụng ma tuý tổng
hợp không gây nghiện và không bị lệ thuộc nên thường xuyên lợi dụng việc tổ
chức sinh nhật, liên hoan để thuê nhà nghỉ, khách sạn, quán karaoke để tổ chức
sử dụng ma tuý, còn phần lớn để có tiền sử dụng ma tuý thường có hành vi v I
phạm pháp luật như: trộm cắp, lừa đảo, cướp giật, đòi nợ thuê, thậm chí cả giết
người… tình trạng các đối tượng nghiện tham gia vào các băng nhóm tội phạm có
thời điểm diễn ra phức tạp” – ông Cường thông tin.
Sau
6 năm tổ chức thực hiện Nghị định số 221/NĐ-CP của chính phủ quy định chế độ áp
dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đã đạt được
nhiều quả nổi bật, góp phần đảm bảo trật tự, an toàn xã hội tại địa phương. Tuy
nhiên, công tác này vẫn đang còn nhiều khó khăn, vướng mắc và vẫn chưa đáp ứng
được yêu cầu nhiệm vụ đặt ra, nhiều đối tượng thuộc diện bị áp dụng biện pháp
xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, song không thực hiện được.
2. Những
khó khăn, vướng mắc trong công tác cai nghiện bắt buộc
Hiện
nay, Thanh Hoá tổ chức thực hiện các biện pháp liên quan đến công tác áp dụng
biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đnag còn chưa đồng
bộ. Công tác cai nghiện phục hồi chưa đwocj các cấp uỷ, chính quyền một số địa
phương chưa thực sự quan tâm. Đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác lập, thẩm
định, thẩm tra hồ sơ áp dụng biện pháp hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt
buộc đều quá tải do chưa được tập huấn chuyên sâu và còn kiêm nhiệm nên khi tác
nghiệp còn nhiều thiếu sót.
Theo
quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, đối tượng bị áp dụng biện pháp xử
lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là những người đã bị áp dụng
biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện
hoặc không có nơi cư trú ổn định. Nghị định số 111/2013/NĐ-CP quy định “Người
nghiện bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính bị giáo dục tại xã, phường, thị
trấn phải đăng ký cai nghiện tại gia đình và cộng đồng”, song việc thực hiện
biện pháp này thời gian qua còn khó khăn xuất phát từ một số quy định pháp luật
thiếu tính khả thi cũng như nguồn lực tại cộng đồng còn hạn chế.
Nhiều
trường hợp đang tham gia điều trị methadone nhưng họ vẫn sử dụng nhiều loại ma
túy khác như: ATS, cần sa, cỏ mỹ, … và không thể xử lý được do các chế tài để
xử lý đối tượng nêu trên chưa thống nhất. Việc xác định tình trạng nghiện ma
túy gặp nhiều khó khăn do có sự không tương thích giữa quy định tại Luật Xử lý
vi phạm hành chính và các đòi hỏi về chuyên môn, kỹ thuật trong việc xác định
tình trạng nghiện.
Bà
Bùi Thị Huyền, Phó Chánh án, Tòa án nhân dân TP Thanh Hóa cho biết: Việc lập
thủ tục hồ sơ xem xét áp dụng xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt
buộc thời gian đầu còn gặp nhiều lúng túng trong việc triển khai thực hiện ở
các đơn vị xã, phường. Các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành luật xử lý vi
phạm hành chính, nhất là đưa các đối tượng nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc
về trình tự, thủ tục hồ sơ, biểu mẫu chưa có hướng dẫn cụ thể và thống nhất
chung dẫn đến phương pháp lập hồ sơ của từng phường, xã khác nhau nên khi
chuyển hồ sơ đến tòa án rất khó khăn cho việc xem xét tính hợp pháp của hồ sơ
áp dụng xử lý hành chính tại tòa án, dẫn đến một số hồ sơ tòa án phải trả do
chưa đủ điều kiện. Quá trình xem xét, giải quyết tại tòa án đối với những đối
tượng đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với những đối tượng có nơi cư trú ổn định
gặp nhiều khó khăn trong công tác tống đạt, giao nhận các văn bản tố tụng của
tòa án cho các đối tượng nghiện ma túy do các đối tượng này thường vắng mặt tại
gia đình. Các gia đình hoặc chính quyền địa phương cũng không quản lý được các
đối tượng này…dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết của tòa án…”.
Trong
khi đó, bà lê Thị Sáu, Chánh án tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa thông tin thêm:
“Vấn đề thiết lập hồ sơ chưa chặt chẽ và khi tiếp nhận hồ sơ, tòa án phải đến
địa phương để truy tìm đối tượng để có cơ sở xem xét. Chính quyền địa phương và
gia đình không quan tâm đến việc này nên gây khó khăn cho công tác của tòa án.
Các đối tượng khi nắm được thì bỏ trốn, không có mặt tại phiên họp, thậm chí
không chấp hành Quyết định nên nhiều đối tượng vẫn chưa đưa đi cai nghiện bắt
buộc được. Sau khi cai nghiện, các đối tượng trở về địa phương cần phải có
chính sách quan tâm, tạo điều kiện về việc làm để cho đối tượng tránh tình
trạng tái nghiện lại…”.
Cũng
tại Hội nghị, nhiều ý kiến cũng được các đại biểu quan tâm thảo luận, tập trung
liên quan đến công tác đưa người đi cai nghiện, công tác quản lý, tuyên
truyền…được nhieuf đại biểu kiến nghị, đề xuất. Theo kế hoạch, trong thời gian
tới, Thanh Hoá tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền để các ban, ngành,
đoàn thể và nhân dân nhận thức một cách đầy đủ tầm quan trọng, ý nghĩa, tác
dụng của biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Cấp
ủy, chính quyền và đoàn thể ở địa phương phải thường xuyên quan tâm, chỉ đạo
thực hiện công tác áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện
bắt buộc, coi đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và trách nhiệm của toàn
dân. Tăng cường công tác cai nghiện bắt buộc là nhằm nâng cao chất lượng hiệu
quả công tác cai nghiện phục hồi chứ không phải nhằm đưa được nhiều người đi
cai nghiện bắt buộc, do đó đề nghị các địa phương đẩy mạnh thực hiện Đề án “Đổi
mới công tác cai nghiện ma túy ở Việt Nam đến năm 2020”, đồng thời căn cứ tình
hình thực tiễn của địa phương tăng cường các cơ chế khuyến khích, hỗ trợ người
nghiện ma túy đi cai nghiện ma túy tự nguyện, hướng đến một xã hội không còn
người nghiện ma tuý, đảm bảo trật tự an toàn xã hội.